فرزاد نظری

جنگل ها و مراتع بکر و سرسبز ممسنی به عنوان پهناورترین پهنه جنگلی بلوط استان فارس، بهترین فرصت و فضای قابل دسترس برای فرح بخشی روحیه و جسم است. سهولت در ارتباط گرفتن با طبیعت و محیط پیرامون برای کودکان و نوجوانان در چنین فضایی از سبزی و سرزندگی در جهت اقناع حس کنجکاوی یک ابزار است و از طرفی پناهگاهی رایگان برای فرار از گرمای تابستان هم است.

 ولی سال‌های اخیر جمله ” ممسنی دارای پتانسیل گردشگری می باشد” بدون ملاحظه و برنامه حفاظتی و تأمینی مرتب تکرار و رسانه ای می شد و در نبود و فقدان ابزارهای لازم مانند زیرساخت های حمایتی مرتبط و کارساز، جذب نیروی خاص حفاظت از جنگل ها، رودخانه ها و دشت‌های بکر ممسنی، تبلیغات وسیعی در زمینه جذب بدون برنامه گردشگر به مناطق بکر ممسنی انجام گرفت و به‌واسطه شبکه های اجتماعی، روند ورود کنترل نشده به جنگل ها و طبیعت منحصر و خاص زاگرس که میراث به جا مانده از هزاران سال به نسل کنونی بوده است، شدت گرفت.

چرایی طرح این مسئله را می توان با بازدید از مناطق جنگلی ممسنی جستجو کرد. رخ دادن هر ساله فجایعی در ابعاد وسیع با ترکیب “جنگ انسان با طبیعت” وصف مناسب از این وضعیت است.

قطع شاخ های درختان سبز جهت برافروختن آتش، تیراندازی ها به قصد شکار و تفریح با صدای مهیب، ورود سیستم های صوتی قوی در فصل تولیدمثل گونه های جانوری، ورود سگ های شکاری جهت صید و به دام انداختن گونه های جانوری مراتع و جنگل های بلوط ممسنی، ورود بدون نظارت وسایل نقلیه آفرودی offroad به مراتع بکر و ریختن حجم بالایی از زباله های عمدتا تجزیه ناپذیر در جنگل ها،  تنها نمایه های کوچکی از روند تخریبی رو به رشد در مناطق جنگلی و طبیعت ممسنی است.نتیجه چنین رویه ای کاهش گونه های جانوری و قطع و حذف درختان و بروز آلودگی های آب و خاک است.

حفاظت از منابع؛ وظیفه ذاتی دولت

رها شدن مسئله برای تفسیر و حل کار را سخت می کند و روند تخریب با تغییر شکل تفریحات گردشگران، وضعیت شبه جنگی را در طبیعت نشان می دهد و این نکته اول مسئله است.

دوم نبود برنامه و چشم اندازی در اولویت بندی های قابل ارائه، مسئله را از قبل غیرقابل حل و با این وضعیت قطعا از یک یا دو اداره مرتبط با طبیعت و محیط زیست در پهناورترین جنگل بلوط استان فارس(ممسنی) نمی توان انتظار داشت.

شاخص های غایب در حل مسئله

۱- نبود تفسیر و تحلیلی از توان اکولوژیکی جنگل های بلوط در ممسنی که نیازمند نظارت و پایش موثر است، یکی از خلاء های واضح  رسیدگی به وضع موجود است و قطعا محاسبه و ارزیابی لازم برای  تبديل جنگل ها به تفرجگاه و بهره برداری بیش از توان منطقه صورت نگرفته است.

۲-شاخص تاب آوری منابع جنگلی یکی از اعداد کمک کننده به حل مسئله بوده و چنین توصیف و شرحی پیرامون جنگل های ممسنی گزارش‌ نشده است.

۳-روند و نرخ تخریب جنگل ها در فصول مختلف سال مانند اثرات ورود گردشگر در بهار، آتش سوزی عمدی در تابستان و پائیز و فعالیت زمستانه کوره های تولید ذغال در میان درختان جنگلی در برابر نرخ منفی و نگران کننده زادآوری درختان،  وضعیت اسفناکی برای چنین منابع خدادادی رقم خواهد زد.